Carnavallen voor dummies: dit moet je weten

Studentenleven | 28 februari 2019

Carnaval staat weer voor de deur. Waar menig Limburger al een jaar bezig is schubben op een onesie te naaien en een Brabander zijn pak al heeft besteld, snapt iemand uit het noorden of westen niet wat er te vieren valt. Maar, waar bier is, wil je bij zijn, toch!

Blogpost wk 4


Feesten voor het vasten

Wil je indruk maken beneden de rivieren, dan moet je naast het roepen van ‘Alaaf’ wel weten waar het woord carnaval vandaan komt. Waarschijnlijk komt het van het Italiaanse carne levare, wat staat voor het ‘opheffen/wegnemen van het vlees’. Wees voor de echte carnavalsbeleving tot Pasen een maand lang vegetariër want officieel was dit een vastentijd. Ook heb je vast weleens gehoord van de ‘elfde van de elfde’. Het klinkt erg raadselachtig maar eigenlijk is het heel simpel. Op 11 november wordt er namelijk al vergaderd over het komende carnavalsfeest. Goede eventplanners die carnavallers!

Waar is het feestje?

Carnaval start dit jaar op 2 maart en wordt in Nederland gevierd in Noord-Brabant, Limburg, Zeeuws-Vlaanderen, de regio Arnhem/Nijmegen, delen van de Achterhoek, Salland, Twente en een paar random plaatsen boven de rivieren als Harmelen of de Friese stad Sneek.

Soorten carnaval

Zoals je bij ADE verschillende soorten feesten hebt in Amsterdam, heb je veel verschillende soorten carnavalsfeesten in Nederland. Er zijn twee hoofdvarianten: het Bourgondisch en het Rijnlands carnaval maar daarnaast zijn er ook een hoop lokale varianten waarvan het Maastrichts carnaval het meest traditioneel is.

Bourgondisch carnaval

Deze vorm van carnaval vind je vooral in Noord-Brabant, Gelderland en Zeeuws-Vlaanderen. Bourgondisch carnaval was van oorsprong een eetfestijn waar iedereen verkleed was en elkaar belachelijk maakte. Denk aan een roast onder etenstijd. Door de grote armoede die heerste, werd het traditionele feest gekenmerkt door eenvoudige kostuums.

Het is gebruikelijk voor steden met een Bourgondische carnavalstraditie om een gekke plaatsnaam aan te nemen. Denk aan: Kielegat (Breda), Kruikenstad (Tilburg), Lampegat (Eindhoven) en Oeteldonk (’s-Hertogenbosch). Ook is er vaak een Prins Carnaval aanwezig. Hij ontvangt de (symbolische) sleutel van de stad of het dorp van de burgemeester; die draagt drie dagen lang ‘de macht’ aan hem over.

Rijnlands carnaval

In Limburg en het oosten van Noord-Brabant viert men het Rijnlands carnaval. Het is een manier van carnaval vieren die geleend (en niet teruggebracht) is van onze buren uit Noordrijn-Westfalen. Het komt voort uit protest tegen de Pruisen, die het gebied ooit bezetten. In Nederland ligt de nadruk meer op feestvieren, in Duitsland vind je bijvoorbeeld kostuums gebaseerd op outfits van militairen.

Het Rijnlands carnaval heeft geen alternatieve plaatsnamen maar kent traditioneel drie kleuren die je overal terugziet: rood, geel en groen. Daarnaast is dit feest te herkennen aan de carnavalsverenigingen. Vaak presenteren de verenigingen een eigen praalwagen. Ook lopen er allemaal geschminkte gezichten rond. Vergeet dus niet je eigen schmink palet mee te nemen of koop een starterset bij de Action.

Maastrichts carnaval

Het Maastrichts carnaval is een bijzondere vorm en bevat elementen van het Bourgondisch en het Rijnlands carnaval. Kenmerkend is de ‘Boonte Störm’. De naam komt van een wel heel bont palet van creatieve en zelfgemaakte kostuums dat je tijdens het drie dagen durende straatcarnaval voorbij ziet komen. Onder leiding van de zate hermeniekes (vergelijkbaar met Brabantse dweilorkesten – een orkest dat bestaat ui blaas- en slaginstrumenten), gaan de carnavallers door de straten. Het verklede volk trekt zich weinig aan van goede smaak en trekt al zingend en dansend door de Maastrichtse binnenstad.

Van dummie naar koning carnaval, heb je genoeg informatie vergaard? Dan is het bier o’ clock!
Alle blogs